در پس هر سوله استاندارد که ساخته می شود، یک تیم قوی طراحی سوله متشکل از مهندسین طراح سوله با تجربه حضور دارند که کلیه موارد فنی و الزامات آئین نامه ای را کنترل می کنند. در دهه های اخیر، این کار عمدتاً به صورت دستی و با کمک کاغذ و قلم صورت می گرفت. امروزه شاهد آن هستیم که طراحی تخصصی سوله توسط شرکت های معتبر سوله سازی، در محیط های نرم افزاری پیشرفته و توسعه یافته صورت می پذیرد که دقت بسیار زیادی دارند و کلیه خطاهای متداول در طراحی دستی را بطور کامل حذف نموده اند. این نوشتار در جهت ارتقاء دانش شما در حوزه طراحی سوله نوشته شده است و از زوایای مختلف با این موضوع می پردازد؛ با ما همراه باشید.

انواع روش های طراحی سوله

روش های مختلفی برای طراحی تخصصی سازه سوله وجود دارد. که در این بخش به طور مختصر شرح دادیم:

طراحی سوله صنعتی

طراحی سوله صنعتی عملی حساس و چالش برانگیز است. چون محاسبات سوله های صنعتی با وجود جرثقیل های سنگین و چند تنی، از حساسیت بالایی برخوردار است. در طراحی این سازه ها، کوچکترین خطایی منجر به بروز خطرات جدی در هنگام کار با جرثقیل می شود.  به طور معمول سازه سوله صنعتی دو الی سه طبقه، با کف صنعتی متوسط تا سنگین، 1200 الی 2000 کیلوگرم بار زنده را در هر مترمربع تحمل می کند. به همین خاطر است که روند طراحی و محاسبات این قبیل سازه ها دقیق تر دنبال می شود.

طراحی سوله خرپایی

با پیشرفت تکنولوژی و علم، تکنیکی جدید با عنوان سوله خرپایی اختراع شد. این روش جدید، برای ساخت سازه هایی که دارای دهانه بسیار بزرگ هستند، بکار می رود. سوله خرپایی می‌تواند بار ناشی از افزایش دهانه را به راحتی تحمل کند. همچنین کمک می کند تا نیاز صنایع مورد نظر را به خوبی برطرف کند. سوله خرپایی سازه ای کاملاً سبک است که وزن بسیار کمتری در مقایسه با سازه های ساخته شده از ورق ایجاد می کند.

طراحی تخصصی سوله چه مراحلی دارد؟

حالا که با مفهوم کلی طراحی و تهیه نقشه سوله آشنا شدید، بهتره با مراحل طراحی سوله هم آشنا بشید تا دید بهتر و دقیق‌تری نسبت به این موضوع داشته باشید.

طراحی اصولی و حرفه‌ای سوله مراحل مختلف و خاصی داره که در ادامه به این مراحل اشاره میکنیم:

تعریف هدف و کاربری سوله

در مرحله اول همونطور که از اسمش پیداست، کاربری سوله و عواملی مثل ویژگی‌ها، اندازه، موقعیت و به طور کلی هر نکته خاصی که به روشن شدن هدف پروژه کمک میکنه تعیین و تعریف میشه.

تجزیه و تحلیل سایت

بررسی موقعیت جغرافیایی، محیط اطراف و مکان سوله در این مرحله انجام میشود؛ این مرحله برای سنجش مقدار امنیت محیط و کاربردی بودن موقعیت جغرافیایی برای ساخت سوله مورد نظره است.

درواقع این مرحله جزو مهم‌ترین مراحلیه که باید در طراحی سوله به خوبی طی بشه؛ چرا که تجزیه و تحلیل آب و هوا، شرایط خاک و همچنین امکان دسترسی به خدمات، آب و برق و… در این مرحله انجام میگیره  بنابراین از اهمیت زیادی برخورداره.

طراحی مفهومی

بعد از طی مراحل 1 و 2، حالا نوبت به ایجاد یه طرح اولیه از سوله میرسه که شامل تمام الزامات عملکردی و همچنین تجزیه و تحلیل سایته. درواقع در این مرحله ممکنه نمایش‌های بصری سوله مثل پلان‌های طبقه، ارتفاعات و… ایجاد بشه.

طراحی دقیق

در این مرحله باید طرح مفهومی که در مرحله قبل تهیه شده اصلاح بشه؛ و پس از اون عملیات تهیه نقشه سوله توسط مهندسین آغاز میشه.

همونطور که در بخش قبلی به تفصیل نقشه سوله رو مورد بررسی قرار دادیم، حالا باید بدونید در این مرحله‌ست که تمامی نقشه‌های مربوط به ساخت و ساز، محاسبات سازه، نقشه‌های برق و لوله کشی توسط مهندسین هر حوزه تهیه میشه.

برآورد هزینه

این مرحله هم زیاد نیازی به توضیح نداره و همونطور که از تیتر پیداست، در این مرحله تمامی هزینه‌های مربوط به ساخت و ساز که شامل هزینه مصالح، نیروی کار و همچنین هزینه‌های سرباره، تخمین زده میشه.

مجوز

بعد از پشت سر گذاشتن مراحل بالا، حالا نوبت به دریافت تمام مجوز‌ها و تاییدیه‌های لازم از سازمان‌های نظارتی و همچنین ارگان‌ها و ادارات ساختمان محلی میرسه.

درواقع میزان موفقیت شما در دریافت هر کدوم از این مجوز‌ها، در گرو نحوه پیاده سازی مراحل بالا و تجربه و تخصص تیم مهندسیه.

ساخت و ساز

پس از دریافت مجوز‌های لازم، ساخت و ساز سوله آغاز میشه؛ تمام مراحل ساخت و ساز بر اساس نقشه و طراحی سوله پیش میره.

راه اندازی

بلاخره بعد از این که ساخت سوله به اتمام رسید، باید بازرسی‌های لازم که با انجام آزمایش‌های نهایی سوله همراهه، انجام بشه تا از استاندارد بودن سوله و همچنین پیروی از الزامات طراحی در ساخت سوله اطمینان حاصل کنن؛ و در نهایت دستور راه‌اندازی و استفاده از سوله صادر بشه.

برای آشنایی با مراحل نصب سوله پیشنهاد می کنیم مقاله زیر را مطالعه نمایید.

آموزش گام به گام مراحل نصب سوله

نرم افزارهای طراحی سوله

 

• نرم افزار سپ – SAP

 

نرم افزارSAP2000 محصول شرکت CSI . این نرم افزار یکی از قدیمی ترین نرم افزارهای طراحی عمرانی است و تقریباً تمام نیازهای طراحی سوله را به صورت کامل پوشش می دهد و بطور عملیاتی در فرآیند ساخت سوله مورد استفاده قرار می گیرد.

 

• تکلا استراکچر – Tekla Structures

 

با این نرم افزار کاربردی می توان کلیه اجزا همانند تیر، ستون، بیس پلیت، بادبندها و … را طراحی کرد. یکی از مزایای مهم و مثبت این نرم افزار قابلیت تعریف مقاطع پروفیل متداول و پر مصرف در ایران، استخراج خروجی نقشه دو بعدی از طراحی، و پوشش دهی به فایل خروجی سایر نرم افزارها است که باعث شده این نرم افزار را از دیگر نرم افزارها متمایز کند.

 

• ای تبس – ETABS

 

اکثر متخصصان ساخت سازه از این برنامه برای طراحی و تحلیل سازه استفاده می کنند. پردازشگرهای قوی در این برنامه تعبیه شده اند که کلیات اجزای سازه را به طور دقیق تشخیص می دهند وتفکیک مقاطع از یکدیگر را ممکن می‌سازد. المان هایی مثل تیرهای مرکب، قاب های فولادی و بتنی، ستون های اصلی و طراحی مواردی این چنینی را می توان به راحتی با این نرم افزار طراحی و تحلیل کرد.

 

تأثیر انواع بار بر طراحی تخصصی سوله

 

• بار مرده

 

بار مُرده یا dead load به آن دسته از بارها اشاره دارد که به دلیل وزن اجزای سوله ایجاد می شوند و در طراح سوله باید مورد توجه قرار گیرند. اگر یک برش از عرض در مقطع دیوارهای سوله یا در اسکلت فلزی آن بزنیم، می توان اجزای تشکیل دهنده را شمارش کرده و به کل سازه تعمیم داد. بنابراین، برای تعیین بار مُرده باید  وزن تک تک مصالح بکار رفته در سوله همچون فولاد و بتن را مورد توجه قرار داد.

 

• بار برف و باران

 

تغییرات آب و هوا در فصل ها، منجر به اعمال بار بر سوله می شود که به آن بار برف و باران گفته می شود. نیروهایی که به این طریق بر سازه تحمیل می شوند، تابعی از زمان و جغرافیا هستند و لذا نمی توان نسخه ثابتی برای آنها پیچید. اما معمولاً تا حدی بالاتر در نظر گرفته می شوند که سازه در حوزه ایمن حفظ شود.

 

• بار باد

 

یکی دیگر از نیروهایی که وابسته به شرایط جغرافیای است و بصورت جانبی بر بدنه سوله اثر می گذرد، بار باد است. خصوصاً در مناطقی که سرعت وزش باد دست کم در نیمی از سال بالا باشد، تمهیدات ویژه ای برای این موضوع باید در طراحی سوله لحاظ گردد. یکی از نکات مهم در مدلسازی جریان باد این است که معمولاً (به استثنای 20 درصد از موارد) با افزایش ارتفاع، سرعت وزش باد کاهش می یابد.

 

•  بار زلزله

 

یکی دیگر از نیروهایی که وابسته به شرایط جغرافیای است و بصورت جانبی بر بدنه سوله اثر می گذرد، بار باد است. خصوصاً در مناطقی که سرعت وزش باد دست کم در نیمی از سال بالا باشد، تمهیدات ویژه ای برای این موضوع باید در طراحی سوله لحاظ گردد. یکی از نکات مهم در مدلسازی جریان باد این است که معمولاً با افزایش ارتفاع، سرعت وزش باد کاهش می یابد.

 

• بار جرثقیل

 

چنانچه واحد صنعتی نیازمند به نصب جرثقیل سقفی بر روی سوله باشد، باری مضاعف بر استراکچر سوله وارد می شود که باید در محاسبات مد نظر قرار گیرد.